U organizaciji Regionalnog ureda Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) za Evropu, uz podršku Evropske unije, od 2. do 6. novembra 2026. godine, u UN Cityju u Kopenhagenu (Danska), održana je međunarodna edukacija pod nazivom „WHO Training on ICD-11 for Interoperable Mortality and Morbidity Reporting“ (WHO edukacija o primjeni MKB-11 za interoperabilno izvještavanje o mortalitetu i morbiditetu).
Na edukaciji je učestvovala doc. dr. sc. prim. Šeila Cilović-Lagarija, voditeljica Službe za biostatistiku i informatiku Zavoda za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine.
Edukacija je okupila nacionalne predstavnike i stručnjake iz oblasti zdravstvene statistike, zdravstvenih informacionih sistema, digitalnog zdravstva, interoperabilnosti i zdravstvenih politika, s ciljem jačanja nacionalnih kapaciteta za implementaciju Međunarodne klasifikacije bolesti i srodnih zdravstvenih problema, 11. revizija (MKB-11), s posebnim fokusom na standardizaciju, kvalitet i interoperabilnost podataka o mortalitetu i morbiditetu.
MKB-11 predstavlja značajan iskorak u modernizaciji zdravstvene statistike i informacionih sistema, omogućavajući preciznije i standardizirano kodiranje bolesti, zdravstvenih stanja i uzroka smrti, unapređenje kvaliteta zdravstvenih podataka te njihovu efikasniju integraciju i razmjenu između zdravstvenih informacionih i statističkih izvještajnih sistema.
Program edukacije obuhvatio je tri ključne tematske cjeline:
- Implementacija MKB-11 i međunarodnih klasifikacija WHO-a (WHO-FIC) – primjena MKB-11 u kodiranju uzroka smrti i oboljenja, unapređenje izvještavanja o mortalitetu i morbiditetu, planiranje tranzicije s MKB-10 na MKB-11 te povezanost s Međunarodnom klasifikacijom funkcioniranja, onesposobljenosti i zdravlja (ICF) i Međunarodnom klasifikacijom zdravstvenih intervencija (ICHI).
- Interoperabilnost i standardi digitalnog zdravstva – semantička interoperabilnost, standardizacija zdravstvenih podataka, terminološki servisi, digitalni alati WHO-a i integracija MKB-11 u nacionalne zdravstvene informacione sisteme.
- Zdravstvene politike, upravljanje podacima i regulatorni okvir – strateško planiranje implementacije MKB-11, institucionalni i organizacijski kapaciteti, upravljanje zdravstvenim podacima te usklađivanje nacionalnih pristupa s relevantnim međunarodnim standardima i evropskim inicijativama digitalnog zdravstva.
Poseban značaj edukacije ogleda se u povezivanju implementacije MKB-11 s razvojem interoperabilnih zdravstvenih informacionih sistema i Evropskim prostorom zdravstvenih podataka (European Health Data Space – EHDS). EHDS predstavlja važan regulatorni i razvojni okvir Evropske unije za unapređenje pristupa zdravstvenim podacima, njihove razmjene i korištenja za primarne i sekundarne svrhe. U tom kontekstu, primjena međunarodnih klasifikacija, semantička interoperabilnost i kvalitet zdravstvenih podataka imaju važnu ulogu u razvoju savremenih zdravstvenih informacionih sistema, javnozdravstvenom nadzoru, zdravstvenoj statistici, naučnim istraživanjima i donošenju odluka zasnovanih na dokazima.
Kroz stručna predavanja, praktične vježbe, demonstracije digitalnih alata i razmjenu međunarodnih iskustava, učesnici su razmatrali tehničke, metodološke, organizacijske i regulatorne aspekte implementacije MKB-11, uključujući izazove tranzicije s postojećih klasifikacijskih sistema, unapređenje kvaliteta podataka i razvoj održivih nacionalnih pristupa.
Učešće Zavoda za javno zdravstvo FBiH predstavlja doprinos kontinuiranom jačanju stručnih i institucionalnih kapaciteta Zavoda u oblasti zdravstvene statistike, standardizacije, digitalizacije i upravljanja zdravstvenim podacima. Stečena znanja i međunarodna iskustva značajna su za buduće planiranje i unapređenje sistema izvještavanja o mortalitetu i morbiditetu te daljnji razvoj interoperabilnih zdravstvenih informacionih sistema u Federaciji Bosne i Hercegovine.
Ove aktivnosti posebno su važne u kontekstu digitalne transformacije javnozdravstvenog sistema, modernizacije zdravstvenih registara i jačanja kapaciteta za kvalitetno, standardizirano i međunarodno uporedivo zdravstveno izvještavanje, uz praćenje evropskih standarda i razvoja EHDS-a.
Edukacija je realizirana u okviru aktivnosti WHO-a uz podršku programa EU4Health Evropske unije, usmjerenih na jačanje zdravstvenih informacionih sistema, kvaliteta zdravstvenih podataka i njihove interoperabilnosti u evropskoj regiji WHO-a.
