Zloupotreba i nezakonita trgovina drogama predstavlja globalni problem koji utiče na živote miliona ljudi širom svijeta. Od pojedinaca koji se bore s poremećajima ovisnosti do zajednica koje se bore s posljedicama trgovine drogom i organizovanog kriminala, uticaj droga je dalekosežan i složen. Ključno za rješavanje ovog izazova je usvajanje pristupa utemeljenog na naučnim dokazima koji daje prioritet prevenciji i liječenju.
Svjetski dan borbe protiv zloupotrebe i nezakonite trgovine drogama obilježava se 26. juna svake godine. Ovogodišnja kampanja prepoznaje da učinkovita politika za suzbijanje zloupotrebe droga mora biti utemeljena na nauci, istraživanju, punom poštovanju ljudskih prava, saosjećanju i dubokom razumijevanju društvenih, ekonomskih i zdravstvenih implikacija upotrebe droga.
Tema obilježavanja Svjetskog dana borbe protiv zloupotrebe i nezakonite trgovine drogama 2024. – „Dokazi su jasni: investirajte u prevenciju“ poziva na:
– Podizanje svijesti o efikasnosti i isplativosti strategija prevencije utemeljenih na dokazima
– Podsticanje na veća ulaganja u preventivne napore vlada, kreatora politika i stručnjaka za provođenje zakona, ističući dugoročne prednosti rane intervencije i prevencije
– Uključivanje zajednica kroz podizanje svijesti o važnosti angažmana zajednice i učestvovanja u osmišljavanju i provođenju efikasnih programa prevencije na ovom polju te podsticanje zajednica da preuzmu odgovornost za napore u prevenciji
– Osnaživanje zajednica kroz pružanje resursa za provođenje preventivnih inicijativa i promovisanje rješenja vođenih od strane zajednice
– Olakšavanje dijaloga i saradnje između učesnika (kreatora politika, zajednica i pojedinaca) kako bi se unaprijedile preventivne prakse i politike utemeljene na dokazima i razvijalo okruženje za razmjenu znanja i inovacija
– Osnaživanje mladih tako što će im biti omogućeno da steknu znanje, vještine i resurse da postanu pokretači promjena u svojim zajednicama i nosioci inicijativa za prevenciju
– Promovisanje donošenja politika temeljenih na dokazima na nacionalnom i međunarodnom nivou
– Promovisanje i podsticanje međunarodne saradnje zbog prepoznavanja globalne prirode ovog problema i potrebe za koordinisanim djelovanjem.
Svjetski izvještaj o drogama
Svake godine UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime) publikuje Svjetski izvještaj o drogama, koji sadrži ključne statistike i podatke porijeklom iz službenih izvora (izvještaji dostupni na sljedećem linku: https://www.unodc.org/).
Prema procjenama UNODC-a za 2021. godinu na svjetskom nivou, registrovani broj korisnika kanabisa je 218.990, kokaina 21.640, opioida 60.380, opijata 15.640, stimulansa amfetaminskog tipa 35.910, a “ecstasyja” 20.230 osoba, u populaciji od 15 do 64 godine.
Prema istim procjenama za 2021. godinu registrovani broj korisnika kanabisa u Evropi je 29.470 , kokaina 5.240, opioida 3.790, opijata 3.100, stimulansa amfetaminskog tipa 2.690, a “ecstasyja” 3.530 osoba, u populaciji od 15 do 64 godine. Broj korisnika svih navedenih vrsta droga znatno je veći u zapadnoj i centralnoj Evropi, u odnosu na južnu i jugoistočnu Evropu.
Stanje u Federaciji Bosne i Hercegovine
Ukupan broj oboljelih lica u sklopu grupe oboljenja “Mentalni poremećaji i poremećaji ponašanja uzrokovani upotrebom drugih psihoaktivnih supstanci (F11-F19) u 2022. godini u FBIH iznosi 1810, sa stopom obolijevanja 8,4/10 000 stanovnika. Znatno je više registrovanih oboljenja kod muškaraca 1286 ili 71,0% nego kod žena, sa ukupnim brojem oboljelih žena – 524 ili 29%.
| Mentalni poremećaji i poremećaji ponašanja uzrokovani upotrebom psihoaktivnih supstanci (F11-F19), registrovani u PZZ u FBIH 2022 godine | ||||
| Starosna grupa | muški | ženski | UKUPNO | |
| do 14 godina | 4 | 2 | 6 | |
| 15-19 godina | 83 | 110 | 193 | |
| 20-29 godina | 199 | 118 | 317 | |
| 30-39 godina | 238 | 76 | 314 | |
| 40-49 godina | 320 | 51 | 371 | |
| 50-59 godina | 260 | 62 | 322 | |
| 60-64 godina | 110 | 27 | 137 | |
| 65-69 godina | 45 | 41 | 86 | |
| 70-79 godina | 22 | 20 | 42 | |
| 80 i više godina | 5 | 17 | 22 | |
| UKUPNO | 1286 | 524 | 1810 | |
*Izvor podataka “Izvještaj o oboljenjima ,stanjima i povredama registrovanim u PZZ”
ANALIZA PRIJAVA LIJEČENIH OVISNIKA OD PSIHOAKTIVNIH SUPSTANCI U FBiH dostupna je na sljedećem linku: https://www.zzjzfbih.ba/analiza-prijava-lijecenih-ovisnika-od-psihoaktivnih-supstanci-u-federaciji-bih/
Izvor:
