Istorijat i djelatnost Zavoda

Preventivna medicina kao i uopšte zdravstvena zaštita ne može se posmatrati odvojeno od opštih prilika u Bosni i Hercegovini, a pogotovo u tako burnoj istoriji kakvu je imala naša zemlja i gdje su posebno drastični ekonomski, socijalni, kulturni, higijenski ali i politički faktori uticali na zdravstveno-socijalne prilike i zdravstveno stanje stanovništva. U skladu sa tim okolnostima, ali i sa zdravsveno-socijalnim potrebama  i političkim okolnostima realizirali su se i razvijali zdravstveni i javno-zdravstveni institucionalni oblici u Bosni i Hercegovini.

Iako se javno-zdravstvena aktivnost na prostoru Bosne i Hercegovine počela događati još u vrijeme srednjovjekovne bosanske države, pa zatim kroz period vladavine Turske i potom  Austrougarske, formiranje Prve bakteriološke stanice  u Sarajevu 1923. godine, pod pokroviteljstvom i uticajem dr Andrije Štampara i dr Milana Jovanovića-Batuta, smatra se prvim oblikom organizovanog institucionalnog javnog zdravstva u BiH.

Državni higijenski zavod u Sarajevu osnovan je 1925. godine sa prevashodnim ciljem da u svojoj osnovnoj djelatnosti otkriva i suzbija uzročnike zaraznih bolesti, prije svega tada vrlo aktuelan, pjegavac, trbušni tifus, dizenterija, a postojala su u to vrijeme i brojna široka endemska žarišta leusa, lepre, malarije, trahoma itd.

U periodu socijalističke Jugoslavije (od 1945. do 1991.), godine nakon novih reorganizacija zavoda i preventivne zaštite, sukladno zdravstvenim i javno-zdravstvenim okolnostima, 1951. godine nastaje Centralni higijenski zavod, koji 1961. godine dobija naziv Republički zavod za zdravstvenu zaštitu BiH, 1965. postaje Zavod za zdravstvenu zaštitu BiH, s posebno usmjerenom aktivnošću na unapređenju edukacije zdravstvenih radnika na poslovima  preventivne medicine, socijalne medicine, na razvoju sanitarne i laboratorijske djelatnosti i uopšte unapređenju zdravstvenog stanja stanovništva BiH.

Tokom rata 1991-1995. godine Zavod je obavljao, koliko su ratni uslovi dopuštali, s ograničenim brojem kadrova i opreme i ograničenom mogućnošću kontrole prostora, svoju javno-zdravstvenu djelatnost.

Nakon završetka rata 1995. godine, Dejtonskim mirovnim sporazumom, definisano je novo administrativno ustrojstvo države na razini dva entiteta, Federacije BiH i RS, a 2002 godine, odlukom Visokog predstavnika grad Brčko je proglašen distriktom. U skladu s tim promjenama uspostavljena je i nova organizaciona šema zdravstvenog sistema Bosne i Hercegovine, kada je i zdravstvo prešlo u nadležnost entiteta i kada je u Federaciji zvanično počeo sa radom Zavod za javno zdravstvo FBiH.

Zavod za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine je zdravstvena ustanova koja obavlja javno-zdravstvenu djelatnost na teritoriji Federacije.

Prema Zakonu o zdravstvenoj zaštiti, osnivač Zavoda je Parlament FBiH, a osnovan je kao ustanova od posebnog značaja za provodenje sekundarnog i tercijarnog nivoa javno-zdravstvene djelatnosti.

Djelatnost zavoda usmjerena je na očuvanje i unapredenje zdravlja stanovništva i podrazumijeva:

  • promociju zdravlja i prevenciju oboljevanja,
  • kontrolu zaraznih bolesti,
  • zdravlje i okoliš,
  • planiranje i programiranje,
  • istraživanje u javnom zdravstvu
  • kontinuirana profesionalna edukacija

© Zavod za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine | Sunbless
  • Twitter
  • YouTube