Centar za zaštitu od zračenja

Voditelj Centra: Delveta Deljkic

E-mail: d.deljkic@zzjzfbih.ba

Centar za zaštitu od zračenja je služba Zavoda za javno zdravstvo FBiH, koja u skladu sa Zakonom o zdravstvenoj zaštiti (Sl. n. FBiH 46/10) i ovlaštenja Federalnog ministarstva zdravstva obavlja stručne poslove iz oblasti zaštite od zračenja.

Centar za zaštitu od zračenja obavlja niz usluga iz oblasti zaštite od jonizirajućeg zračenja profesionalno izloženih lica i stanovništva:

  • zdravstveni pregled pregled lica profesionalno izloženih jonizirajućem zračenju
  • personalna dozimetrijska kontrola
  • poslove kontrole zaštite i procjene sigurnosti na otvorenim i zatvorenim radioaktivnim izvorima i uređajima koji generišu  jonizirajuće zračenje (rentgen aparati)
  • ispitivanje radioaktivnosti uzoraka okoline, hrane i predmeta opšte upotrebe
  • monitoring jonizirajućeg zračenja u zraku na 6 lokacija u FBiH, kao dio mreže mjernih stanica za ranu detekciju povišenog jonizirajućeg zračenja u BiH
  • monitoring radioaktivnosti FBiH mjerenjem radioaktivnosti uzoraka okoline (tlo, voda, aerosoli u zraku i hrana)

Zavod za javno zdravstvo FBiH (Centar za zaštitu od zračenja) obavlja poslove djelatnosti tehničkog servisa za zaštitu od jonizirajućeg zračenja na osnovu licence i registracije Državne regulatorne agencije za radijacijsku i nuklearnu sigurnost:

Usluge iz oblasti zaštite od zračenja se vrše u skladu sa propisima:

  • Federalnog ministarstva zdravstva,
  • Državne regulatorne agencije za radijacijsku i nuklearnu sigurnost, i
  • Agencije za sigurnost hrane

Centar za zaštitu od zračenja redovno učestvuje u ispitima osposobljenosti i međulaboratorijskim poređenjima koje organizuje Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) za laboratorije za ispitivanje radioaktivnosti uzoraka okoline, kao i međulaboratorijskim poređenjima koje organizuje EURADOS (European radiation dosimetry group) za dozimetrijske laboratorije.

Centar za zaštitu od zračenja je član ALMERA (Analytical Laboratories for the Measurement of Environmental Radioactivity), mreže analitičkih laboratorija za mjerenje radioaktivnosti okoline, gdje redovno sudjeluje u ispitima osposobljenosti laboratorije.

Odjel za kontrolu profesionalne ekspozicije vrši sljedeća ispitivanja i mjerenja parametara kontrole kvaliteta uređaja, dozimetrijska mjerenja i zdravstveni pregled profesionalno izloženih lica:

  • Mjerenje osobnog doznog ekvivalenta metodom termoluminiscentne dozimetrije
  • Mjerenje brzine prostornog (ambijentalnog) ekvivalenta brzine doze prenosnim dozimetrima
  • Mjerenje površinske kontaminacije alfa, beta i gama emiterima prenosnim monitorom kontaminacije
  • Mjerenje parametara kvaliteta uređaja koji proizvode jonizirajuće zračenje multimetrima i dozimetrima
  • In vitro medicinska ispitivanja, biohemijska ispitivanja krvi
  • In vitro medicinska ispitivanja, hematološka ispitivanja krvi

Odjel za kontrolu profesionalne ekspozicije vrši ispitivanja i mjerenja koristeći sljedeću mjernu opremu:

  • Čitač/mjerač doze, termoluminiscentna dozimetrija, 4500 Harshaw, Thermo Scientific
  • Multimetar, Piranha, RTI Electronics
  • Multimetar, Barracuda, RTI Electronics
  • KAP metar, Doseguard, RTI Electronics
  • Dozimetar jonizaciona komora, RTI Electronics
  • Gamaspektrometar/dozimetar gama, neutron (NaI/3He), Inspector 1000, Canberra
  • Dozimetar neutronski, UMo LB123N/LB6411,  Berthold
  • Monitor aktivnosti, ZnS:Ag scintilator, PMT, LB124, Berthold
  • Dozimetar scintilometar, NaI, SPP2NF-2G, Saphymo
  • Dozimetar, GM, X5 C plus, Graetz
  • Dozimetar sa teleskopskom sondom, GM, 5DE, Graetz
  • Autolizer, Dialab
  • Autohematološki analizator, Mindray
  • Audiometar, Sibelmed
  • Spirometar, Sibelmed
  • EKG, Helige

Odjel za kontrolu ekspozicije stanovništva vrši sljedeća ispitivanja radioaktivnosti i dozimetrijska mjerenja uzoraka okoline (voda, tlo, zrak, građevinski materijal, hrana) i predmeta opšte upotrebe:

  • Određivanje aktivnosti radionuklida metodom gama spektrometrije
  • Određivanje aktivnosti stroncija (Sr-90) metodom mjerenja beta zračenja na gas proporcionlanom brojaču
  • Određivanje alfa i beta aktivnosti u uzorcima vode metodom mjerenja alfa i beta zračenja na gas proporcionlanom brojaču
  • Određivanje specifične aktivnosti radionuklida urana i radija metodom alfa spektrometrije
  • Mjerenje ekvivalentne doze prenosnim dozimetrima (NaI, GM)
  • Mjerenje površinske radioaktivne kontaminacije prenosnim monitorima kontaminacije (ZnS:Ag)

Odjel za kontrolu ekspozicije stanovništva vrši ispitivanja i mjerenja koristeći sljedeću mjernu opremu:

  • Gama spektrometar (HpGe), Canberra
  • Gama spektrometar (HpGe), Ortec
  • Gama spektrometar (NaI) Osprey, Canberra
  • Gama spektrometar/dozimetar (NaI), Inspector 1000, Canberra
  • Spektrometar alfa čestica (PIPS), Alpha Analyst, Canberra
  • Brojač gas protočni proporcionalni, MPC 9604, Protean Instrument Corporation
  • Brojač tečni scintilacioni, TriCarb 9310, Perkin Elmer
  • Detektorski sistem za detekciju povišenog zračenja u zraku (GM), MFM 203, Ames
  • Monitor kontaminacije (ZnS:Ag), B124, Berthold

  • Alfred Vidic, Zorana Ilic, Ljudmila Benedik, Recent measurements of 234U/238U isotope ratio in spring waters from the Hadzici area, Journal of Environmental Radioactivity 120 (2013) 6-13,  http://dx.doi.org/10.1016/j.jenvrad.2013.01.005
  • B. Basic, A. Beganovic, A. Skopljak-Beganovic and D. Samek, OCCUPATIONAL EXPOSURE DOSES IN INTERVENTIONAL PROCEDURES IN BOSNIA AND HERZEGOVINA, Radiation Protection Dosimetry (2011), Vol. 144, No. 1–4, pp. 501–504, doi:10.1093/rpd/ncq453
  • A. Vidic, Z. Ilic, D. Deljkic and F. Adrovic, EXPOSURE OF WORKERS IN TUSNICA COAL MINE, Radiation Protection Dosimetry (2010), pp. 1–3, doi:10.1093/rpd/ncq310
  • B. Basic, A. Beganovic, D. Samek, A. Skopljak-Beganovic and M. Gazdic-Santic, TEN YEARS OF MONITORING THE OCCUPATIONAL RADIATION EXPOSURE IN BOSNIA AND HERZEGOVINA, Radiation Protection Dosimetry (2010), Vol. 139, No. 1–3, pp. 400–402, doi:10.1093/rpd/ncq006
  • Adnan Beganovic, MehmedKulic, Muhamed Spuzic, Maja Gazdic-Santic, Amra Skopljak-Beganovic, Advan Drljevic, Suad Dzanic, Begzada Basic and Lidija Lincender, PATIENT DOSES IN INTERVENTIONAL CARDIOLOGY IN BOSNIA AND HERZEGOVINA: FIRST RESULTS, Radiation Protection Dosimetry (2010), Vol. 139, No. 1–3, pp. 254–257, doi:10.1093/rpd/ncq085
  • M. Stuhec, B. Zorko, B. Vekic, S. Miljanic, R. Ban and B. Basic,  HARMONIZATION OF INDIVIDUAL DOSIMETRY QUALITY CONTROL WITHIN METROLOGY SYSTEM OF A SMALL COUNTRY, Radiation Protection Dosimetry (2007), Vol. 125, No. 1–4, pp. 117–120, doi:10.1093/rpd/ncm198

 

 

 

 

 

 

© Zavod za javno zdravstvo Federacije Bosne i Hercegovine | Sunbless
  • Twitter
  • YouTube