ZDRAVLJE STANOVNIŠTVA I ZDRAVSTVENA ZAŠTITA U FBIH 2006.

Najčešći uzrok smrti: MOŽDANI UDAR, INFARKT MIOKARDA, KARCINOM   BRONHA I PLUĆA, KARCINOM DOJKE

Prema podacima sadržanim u godišnjoj publikaciji Federalnog zavoda za javno zdravstvo «Zdravstveno stanje stanovništva FBiH za 2006. godinu i zdravstvena zaštita», karakteristike zdravlja stanovništava u FBiH, već godinama su slične kao i u zemljama okruženja, sa značajnim učešćem  kroničnih masovnih nezaraznih bolesti u ukupnoj smrtnosti.

odeći uzroci smrti u 2006. godini, kao i prethodnih godina, su kardiovaskularne bolesti 53,7%, maligne neoplazme 19,2%, metabolička oboljenja sa poremećajima u ishrani oko 4%, a posljedica su visoke prevalence faktora rizika ( pušenje, alkohol, nekvalitetna hrana i nezdrav način ishrane, minimalne fizičke aktivnosti, nekontroliran i nereguliran tlak, šećer i masnoće u krvi itd).
Kardiovaskularne bolesti i maligne neoplazme po svojoj učestalosti predstavljaju ¾ svih uzroka smrti stanovnika FBiH.
Zarazne bolesti i dalje ostaju značajan javno-zdravstveni problem, što se posebno odnosi na tuberkulozu, hepatitis B i C, HIV infekcije i zoonoze.

Vodeći uzroci smrti u 2006. godini prema oboljenjima, kao i prethodnih godina, su moždani udar iz grupe cerebrovaskularnih  bolesti akutni infarkt miokarda iz grupe ishemičnih oboljenja srca, srčani zastoj i kardiomiopatija iz grupe drugi oblici srčanih oboljenja, te maligna neoplazma bronha i pluća.

Mortalitet od bolesti cirkulatornog sistema

et vodećih uzroka smrti od bolesti cirkulatornog sistema u 2006. godini su isti kao i prethodnih godina i to su moždani udar, srčani zastoj, akutni infarkt miokarda, kardiomiopatija  i ateroskleroza, na što utječe značajno prisustvo faktora rizika kao što su ishrana, hipertenzija, pušenje, fizička neaktivnost itd.

d oboljenja cirkulatornog sistema nešto više umiru žene (53%) nego muškarci (47%). Kod žena vodeći uzrok smrti je moždani udar, a kod muškaraca akutni infarkt miokarda.

oredeći standardizirane stope smrtnosti od bolesti cirkulatornog sistema, stanovništvo Federacije BiH ima nižu stopu od Albanije, Bugarske, Hrvatske, Mađarske, Rumunije i prosjeka zemalja koje su postale članice EU do 2004. ili 2007. godine, a višu od Slovenije i prosjeka zemalja koje su članice EU do maja 2004. godine.

Mortalitet od malignih neoplazmi

Poredeći standardizirane stope smrtnosti od malignih neoplazmi Federacija BiH ima nisku stopu u odnosu na okolne zemlje.

Pet vodećih uzroka smrti od malignih neoplazmi u 2006. godini su isti kao i prethodnih  godina a to su maligne neoplazme bronha i pluća sa 25,8% učešća, potom maligna neoplazma jetre i intrahepatalnih žučnih vodova (7,9%), iza koje su visoko pozicionirane maligne neoplazme želuca.

Vodeći uzroci smrti kod muškaraca od malignih neoplazmi su maligne neoplazme bronha i pluća sa 35,5% učešća.

Kod žena, vodeći uzrok smrti od malignih neoplazmi su maligne neoplazme dojke (12,8%). Visoko su rangirane i maligne neoplazme bronha i pluća (12,2%)

Morbiditet (obolijevanje)

Morbiditet, kao negativni indikator zdravstvenog stanja, je objektivni pokazatelj zdravlja stanovništva i najčešće se koristi u analizi zdravstvenog stanja stanovništva. Zasniva se na registrovanom morbiditetu (bonički i vanbolnički, tj. ambulantno-poliklinički).
U 2006. godini vodeća oboljenja registrovana kod ukupnog stanovništva Federacije BiH u su akutne infekcije gornjih disajnih puteva, hipertenzivna oboljenja, akutni bronhitis, bronhiolitis,  cistitis itd.

Rang vodećih oboljenja je sličan kao i ranijih godina, a karakteriše ga značajno učešće hroničnih oboljenja koja bilježe rast stope obolijevanja, što se posebno odnosi na  hipertenzivna oboljenja, dijabetes, dorzopatije, što se može povezati sa visokom prevalencom pušačkih navika, prekomjernom tjelesnom težinom, fizičkom neaktivnošću, stresom i drugim faktorima rizika među stanovnicima Federacije BiH.

Jedini pravi način za smanjenje oboljevanja i umiranja od najčešćih kroničnih nezaraznih bolesti, kao i masovnih zaraznih bolesti od kojih treba spomenuti posebno HIV/AIDS, TBC, hepatitis B i C, kako se konstatira u navedenoj publikaciji, su dugotrajne i uporne aktivnosti na promicanju zdravih životnih stilova i smanjenju utjecaja već pomenutih faktora rizika, kao i implementacija provjereno efikasnih programa za prevenciju obolijevanja i umiranja od tih bolesti, čije, na žalost i veoma dugotrajno i izuzetno skupo liječenje ne donosi željeni razultat.

Zdravstveno stanje stanovništva i zdravstvena zaštita u FBIH 2006. godine