ZDRAVLJE STANOVNIŠTVA I ZDRAVSTVENA ZAŠTITA U FBIH 2006.

Najcešci uzrok smrti:
MOŽDANI UDAR, INFARKT MIOKARDA, KARCINOM   BRONHA I PLUCA, KARCINOM DOJKE

Prema podacima sadržanim u godišnjoj publikaciji Federalnog zavoda za javno zdravstvo «Zdravstveno stanje stanovništva FBiH za 2006. godinu i zdravstvena zaštita», karakteristike zdravlja stanovništava u FBiH, vec godinama su slicne kao i u zemljama okruženja, sa znacajnim ucešcem  kronicnih masovnih nezaraznih bolesti u ukupnoj smrtnosti.

odeci uzroci smrti u 2006. godini, kao i prethodnih godina, su kardiovaskularne bolesti 53,7%, maligne neoplazme 19,2%, metabolicka oboljenja sa poremecajima u ishrani oko 4%, a posljedica su visoke prevalence faktora rizika ( pušenje, alkohol, nekvalitetna hrana i nezdrav nacin ishrane, minimalne fizicke aktivnosti, nekontroliran i nereguliran tlak, šecer i masnoce u krvi itd).
Kardiovaskularne bolesti i maligne neoplazme po svojoj ucestalosti predstavljaju ¾ svih uzroka smrti stanovnika FBiH.
Zarazne bolesti i dalje ostaju znacajan javno-zdravstveni problem, što se posebno odnosi na tuberkulozu, hepatitis B i C, HIV infekcije i zoonoze.

Vodeci uzroci smrti u 2006. godini prema oboljenjima, kao i prethodnih godina, su moždani udar iz grupe cerebrovaskularnih  bolesti akutni infarkt miokarda iz grupe ishemicnih oboljenja srca, srcani zastoj i kardiomiopatija iz grupe drugi oblici srcanih oboljenja, te maligna neoplazma bronha i pluca.

Mortalitet od bolesti cirkulatornog sistema
Pet vodecih uzroka smrti od bolesti cirkulatornog sistema u 2006. godini su isti kao i prethodnih godina i to su moždani udar, srcani zastoj, akutni infarkt miokarda, kardiomiopatija  i ateroskleroza, na što utjece znacajno prisustvo faktora rizika kao što su ishrana, hipertenzija, pušenje, fizicka neaktivnost itd.

d oboljenja cirkulatornog sistema nešto više umiru žene (53%) nego muškarci (47%). Kod žena vodeci uzrok smrti je moždani udar, a kod muškaraca akutni infarkt miokarda

oredeci standardizirane stope smrtnosti od bolesti cirkulatornog sistema, stanovništvo Federacije BiH ima nižu stopu od Albanije, Bugarske, Hrvatske, Madarske, Rumunije i prosjeka zemalja koje su postale clanice EU do 2004. ili 2007. godine, a višu od Slovenije i prosjeka zemalja koje su clanice EU do maja 2004. godine.

Mortalitet od malignih neoplazmi
Poredeci standardizirane stope smrtnosti od malignih neoplazmi Federacija BiH ima nisku stopu u odnosu na okolne zemlje.

Pet vodecih uzroka smrti od malignih neoplazmi u 2006. godini su isti kao i prethodnih  godina a to su maligne neoplazme bronha i pluca sa 25,8% ucešca, potom maligna neoplazma jetre i intrahepatalnih žucnih vodova (7,9%), iza koje su visoko pozicionirane maligne neoplazme želuca.

Vodeci uzroci smrti kod muškaraca od malignih neoplazmi su maligne neoplazme bronha i pluca sa 35,5% ucešca.

Kod žena, vodeci uzrok smrti od malignih neoplazmi su maligne neoplazme dojke (12,8%). Visoko su rangirane i maligne neoplazme bronha i pluca (12,2%)
Morbiditet (obolijevanje)
Morbiditet, kao negativni indikator zdravstvenog stanja, je objektivni pokazatelj zdravlja stanovništva i najcešce se koristi u analizi zdravstvenog stanja stanovništva. Zasniva se na registrovanom morbiditetu (bonicki i vanbolnicki, tj. ambulantno-poliklinicki).  2006. godini vodeca oboljenja registrovana kod ukupnog stanovništva Federacije BiH u su akutne infekcije gornjih disajnih puteva, hipertenzivna oboljenja, akutni bronhitis, bronhiolitis,  cistitis itd.ang vodecih oboljenja je slican kao i ranijih godina, a karakteriše ga znacajno ucešce hronicnih oboljenja koja bilježe rast stope obolijevanja, što se posebno odnosi na  hipertenzivna oboljenja, dijabetes, dorzopatije, što se može povezati sa visokom prevalencom pušackih navika, prekomjernom tjelesnom težinom, fizickom neaktivnošcu, stresom i drugim faktorima rizika medu stanovnicima Federacije BiH.

Jedini pravi nacin za smanjenje oboljevanja i umiranja od najcešcih kronicnih nezaraznih bolesti, kao i masovnih zaraznih bolesti od kojih treba spomenuti posebno HIV/AIDS, TBC, hepatitis B i C, kako se konstatira u navedenoj publikaciji, su dugotrajne i uporne aktivnosti na promicanju zdravih životnih stilova i smanjenju utjecaja vec pomenutih faktora rizika, kao i implementacija provjereno efikasnih programa za prevenciju obolijevanja i umiranja od tih bolesti, cije, na žalost i veoma dugotrajno i izuzetno skupo lijecenje ne donosi željeni razultat.